Rola Rzecznika Finansowego w systemie zrównoważonych finansów

19.12.2022

Zmiany klimatyczne są bez wątpienia jednym z najważniejszych wyzwań dla współczesnego świata. Działania na rzecz przeciwdziałaniu im i minimalizacji ich negatywnych skutków stają się wspólnym obowiązkiem rządów, biznesu i obywateli. Rzecznik Finansowy z zadowoleniem dostrzega zaangażowanie instytucji finansowych we wspieranie zrównoważonego rozwoju – np. poprzez emitowanie zielonych obligacji czy zmianę profilu inwestycyjnego. Cieszy również, że konsumenci stają się coraz bardziej świadomi wpływu swoich działań i własnymi decyzjami finansowymi przyczyniają się do ochrony klimatu.

Najważniejszą rolą Rzecznika Finansowego jest ochrona interesów klientów podmiotów rynku finansowego i wspieranie ich w dochodzeniu roszczeń wobec podmiotów rynku finansowego – instytucji finansowych. Powyższe obejmuje tradycyjne rynki finansowe, jak ubezpieczeniowo – emerytalny, bankowy i kapitałowy – czy innowacyjne sektory usług płatniczy, lendtech czy crowdfunding.

Wizją Rzecznika Finansowego jest rzetelność i uczciwość produktów finansowych i usług finansowych, które mają realizować zrównoważone finansowanie. Dotyczy to także produktów i usług oferowanych przez sektor fintech. Funkcjonujemy w środowisku regulacyjnym, w którym przejście na niskoemisyjną, bardziej zrównoważoną i zasobooszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym zgodne z celami zrównoważonego rozwoju ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia długoterminowej konkurencyjności gospodarki Unii Europejskiej, a więc i Rzeczypospolitej Polskiej.

Godne uwagi jest, że już w obowiązującym stanie prawnym regulacje zrównoważonego finansowania dotyczą m.in. banków i firm inwestycyjnych świadczących usługi inwestycyjne zarządzania portfelem, a także szeregu funduszy inwestycyjnych i zarządzających tymi funduszami. Rzecznik Finansowy stoi na stanowisku, że jest podmiotem właściwym i dostatecznie umocowanym do podejmowania działań na rzecz ochrony interesów klientów tych podmiotów. Tym samym celowym jest podkreślenie roli Rzecznika Finansowego w zakresie wspierania roszczeń klientów banków, domów maklerskich i towarzystw funduszy inwestycyjnych, jeżeli klienci kierują roszczenia związane z niewłaściwą realizacją obowiązków ujawnieniowych przez te podmioty.

Warto w tym miejscu przywołać pojęcie greenwashingu. Pojęcie to bardziej jest znane na rynku spożywczym, na którym konsument wprowadzany jest w błąd co do ekologicznego charakteru nabywanego pożywienia. Niemniej może dochodzić np. do sytuacji, w których:

➔ oferowany produkt inwestycyjny lub usługa inwestycyjna związana z konkretnymi produktami finansowymi wprowadza klienta indywidualnego w błąd co do służenia celom zrównoważonego rozwoju.

➔ informacje ujawniane przed zawarciem umowy na rynku finansowym są nieprzejrzyste i nieprecyzyjne co do opisu tego w jaki sposób ryzyka dla zrównoważonego rozwoju są wprowadzane w podejmowanych decyzjach inwestycyjnych.

Tego typu sytuacje powinny być identyfikowane jako greenwashing na rynku finansowym.

Należy w tym miejscu postawić także pytanie o misseling na rynku kapitałowym. Innymi słowy czy greenwashing / socialwashing na rynku usług inwestycyjnych może być uznany za misseling. Jeżeli bowiem dany produkt lub usługa inwestycyjna jest nieprzejrzysta co do celów zrównoważonego rozwoju, to czy można uznać ją za niezgodną z celami, cechami lub potrzebami klienta – nabywcy. Czy w sytuacji, w której rezultat usługi zarządzania portfelem, jakim jest nabycie określonego produktu finansowego, który nie sprzyja środowisku możemy mówić o jednoznacznej podstawie indywidualnych roszczeń klienta ze względu na misseling, tym bardziej jeżeli dany produkt finansowy miał wspierać cele zrównoważonego rozwoju.

Uchylając się w tym miejscu od jednoznacznej odpowiedzi na te pytania, warto podkreślić, że Rzecznik Finansowy będzie wspierać w oparciu o wszelkie dostępne instrumenty prawne ewentualne roszczenia klientów podmiotów rynku finansowego ukierunkowane na cele zrównoważonego rozwoju. Charakter tych roszczeń może mieć bowiem skutki cywilnoprawne – czyli prawa i obowiązki w sferze majątkowej tak klienta jak i dostawcy produktu. Warto prowadzić refleksję nad materialnymi konsekwencjami niewłaściwej i nieprzejrzystej realizacji obowiązków ujawnieniowych w odniesieniu do celów zrównoważonego rozwoju na rynkach ubezpieczeniowym, bankowym i kapitałowym.

Rzecznik Finansowy monitoruje sytuację legislacyjną i pozostaje strategicznie otwarty na dialog w zakresie budowania i dobrych praktyk wspierających transparentność i uczciwość „zielonych” produktów finansowych. Jednocześnie, Rzecznik Finansowy jest gotowy do działania z determinacją na rzecz wspierana roszczeń klientów sektora finansowego także w odniesieniu do produktów i usług związanych z celami zrównoważonego rozwoju.

Gabriela Kocurek

Specjalizacje

Specjalizuje się w prawie nowych technologii i regulacji rynków finansowych, prawie własności intelektualnej, prawie ochrony danych osobowych oraz prawie zamówień publicznych. 

Jest ekspertem w obszarze regulacji dotyczących usług chmurowych oraz outsourcingu usług IT, z uwzględnieniem specyfiki sektora finansowego. Wspiera klientów w obszarze zamówień publicznych, z uwzględnieniem specyfiki zamówień w sektorze IT.


Doświadczenie

Doradza w szczególności klientom z branży FinTech, IT, cyberbezpieczeństwa, e-commerce i branży nowych technologii:

  • Posiada bogate doświadczenie w przygotowywaniu i negocjowaniu umów IT, umów wdrożeniowych oraz umów na świadczenie usług IT w modelu SaaS a także umów licencyjnych, dotyczących przeniesienia know-how, transferu praw własności intelektualnej jak również umów dotyczących komercjalizacji wyników prac badawczo – rozwojowych.
  • Wspiera klientów z sektora FinTech w dostosowaniu umów i wdrażaniu wymogów regulacyjnych właściwych dla sektora finansowego. Doradza i wspiera klientów w negocjowaniu umów IT w reżimie outsourcingu bankowego, inwestycyjnego, chmury obliczeniowej i outsourcingu w rozumieniu wytycznych EBA.
  • Doradza w zakresie umów IT oraz ochrony danych osobowych podmiotom z branży IT Security.
  • Współuczestniczyła w audycie procedur ochrony danych osobowych w grupie spółek o zasięgu globalnym.
  • Doradza klientom w zakresie prowadzenia kampanii marketingowych o zasięgu międzynarodowym.
  • Wspiera klientów kancelarii w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych. Doradzała klientowi kancelarii w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na wdrożenie Platformy Kanałów Elektronicznych przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz z sukcesem reprezentowała klienta w postępowaniu dotyczącym tego zamówienia przed Krajową Izbą Odwoławczą.


Kwalifikacje i uprawnienia zawodowe

Radca prawny przy Okręgowej Izbie Radców Prawnych w Krakowie.

Absolwentka studiów podyplomowych na kierunku Prawo Zamówień Publicznych na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego.

Absolwentka studiów magisterskich na kierunku Prawo na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Absolwentka studiów licencjackich i magisterskich na kierunku Administracja na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego.